Soms kom je een theorie tegen die alles verandert. Voor mij was dat de ‘motherhood constellation’ van Daniel Stern. Het is mijn absolute lievelingstheorie en de drijvende kracht achter Studio Nesting. Het gaf me het inzicht dat ouders niet alleen leren hoe ze voor een baby moeten zorgen, maar dat ze ook een eigen proces van ‘ouder worden’ doorgaan. Want hoe jij je voelt en hoe jij je eigen innerlijke verschuivingen begrijpt, is een van de belangrijkste bouwstenen voor de ontwikkeling van je kind.
De basis
Vroeger dacht ik altijd: als we een kind veerkrachtig willen maken, moeten we bij het kind beginnen. Maar de wetenschap achter Infant Mental Health laat iets anders zien. Als je een kind de allerbeste kansen wil geven, moet je bij de ouder beginnen. Jij bent de omgeving waarin je kind groeit. Jij bent het ‘gouden ticket’ voor je kind.
Veel van deze kennis wordt nu vooral gebruikt in de hulpverlening wanneer het al misloopt. Maar hoe zit het dan met al die andere ouders? Zelfs wanneer je al een fijn en ontspannen gezin bent, kunnen deze inzichten helpen en waardevol zijn. Ik ben ervan overtuigd dat je het beste leert wanneer je ontspannen bent. Het onderzoeken van je ouderschap moet geen extra bal zijn die je hoog moet houden; het moet je juist energie en overzicht opleveren. En dat is precies waar de motherhood constellation bij helpt. En ja, er is steeds meer bewijs dat er ook een Fatherhood Constellation bestaat!
Wat is the motherhood constellation?
Zodra er een kindje komt, verschuiven je prioriteiten psychologisch volledig. Daniel Stern ontdekte dat er in het brein van een nieuwe ouder een unieke mentale toestand ontstaat. De wetenschap noemt dit de Motherhood Constellation. Zie het als een psychologische ‘wervelwind’ die ervoor zorgt dat je normale gedachten en zorgen tijdelijk naar de achtergrond verdwijnen. Je hele binnenwereld wordt vanaf dat moment beheerst door een netwerk van vier centrale thema’s.
Deze vier thema’s zijn geen losse hokjes; ze zijn constant met elkaar in beweging. Soms staat het ene thema op de voorgrond, en even later schuift een ander thema naar voren. Ze wisselen elkaar af, haken in elkaar en bepalen samen hoe jij de wereld op dat moment beleeft. Zodra je deze dynamiek kent, kun je de wirwar in je hoofd ineens duiden. Het geeft rust en overzicht.
De vier thema’s van motherhood constellation:
- Leven: dit gaat over het fysiek in leven houden en beschermen van je kindje. Als je merkt dat je urenlang reviews leest over het veiligste matrasje tegen wiegendood, dan weet je nu: ‘Ah, mijn thema leven is aan het werk.’ De commercie speelt hier handig op in, maar het begrijpen van dit thema geeft je rust. Je bent niet overbezorgd, je bent een ouder in transitie.
- Identiteit: wie ben ik nu ik ouder ben? Dit thema laat je nadenken over wie je was voordat je ouder werd. Wat je wil meenemen en wat je juist niet wil meenemen naar de nieuwe levensfase van ouderschap?
- Liefde: dit gaat over de enorme, soms overweldigende verbinding met jouw baby, maar ook hoe je relatie met je partner verandert. Het thema liefde beantwoordt de vraag: ‘Kan ik van mijn kindje houden en kan mijn kindje van mij houden?’
- Netwerk: hoe ziet je support-systeem er uit? Dit thema beantwoordt de vraag: ‘Heb ik genoeg mensen om me heen om samen mijn kind groot te brengen?’
De motherhood constellation is dus de verzamelnaam voor het feit dat jouw brein continu schakelt tussen deze vier thema’s. Het is een dynamisch geheel, maar hoe die thema’s zich verhouden en welk thema de overhand heeft, is voor iedereen anders. Dit wordt namelijk sterk gekleurd door wat je in je leven hebt meegemaakt.
Heb je bijvoorbeeld een miskraam gehad, een fertiliteitstraject doorlopen of een zware bevalling meegemaakt? Dan staat het thema leven op de voorgrond. Je brein is door die ervaring extra alert op gevaar, waardoor bijvoorbeeld de angst om je kindje te verliezen continu de overhand kan hebben. Ook je eigen opvoeding of relatie met je ouders bepaalt welk thema groter is; dit kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je veel bezig bent met het thema identiteit of netwerk.
De motherhood constellation verklaart waarom je diep in de nacht bij het bedje gaat kijken of alles wel goed is (thema Leven), de volgende ochtend gefrustreerd bent omdat je je oude zelf mist (thema Identiteit) en ‘s middags appt met een vriendin omdat je behoefte hebt aan support (thema Netwerk). Het is geen to-do-lijst, maar een innerlijk proces dat zich continu afspeelt en die verbonden is met je eigen levensverhaal.
'Pas als de ouder zich gezien voelt, heeft de ouder de ruimte om het kind te zien.’
Binnen de Infant Mental Health zeggen we vaak: ‘Pas als de ouder zich gezien voelt, heeft de ouder de ruimte om het kind te zien.’ Door je eigen binnenwereld ruimte te geven, ontstaat er als vanzelf meer ruimte om de signalen van je kindje te begrijpen.
Hoewel de theorie van de motherhood constellation op een half A4-tje past, is de kracht ervan eindeloos. Naarmate de tijd verstrijkt, merk je dat het een onuitputtelijke bron van inzicht wordt. Het verklaart ineens waarom die ene opmerking van je eigen moeder je vandaag zo raakt (thema Identiteit). Het verklaart ook waarom je voelt dat sommige vriendschappen nu even op een lager pitje staan, omdat je alle ruimte wil maken voor de mensen die écht naast je staan in dit nieuwe avontuur (thema Netwerk).
De Motherhood Constellation koppelt wie jij bent, hoe je zelf bent opgegroeid en wat je hebt meegemaakt met het hier en nu met je kindje. Het haalt de ruis van het oordeel weg (‘Waarom doe ik zo moeilijk?’) en vervangt het door een milde verklaring: ‘Dit thema van mijn Motherhood Constellation is aan het werk.’ Die verschuiving van niet weten wat je overkomt naar begrijpen wat er in je beweegt, geeft een enorme rust. Het maakt van het ouderschap minder een verwarrend doolhof en veel meer een ontdekkingsreis. Je leert vertrouwen op jezelf als ouder.
Studio Nesting
Bij Studio Nesting gebruiken we deze theorie als ons kompas. Wij geloven: ‘Als een ouder zich gesteund en gezien voelt, kan een kind zich veilig ontwikkelen.’ Ouderschap is zoveel meer dan plannen en organiseren; het is een innerlijke wereld vol beweging die vraagt om aandacht en reflectie. Wij willen die plek voor je zijn waar je op een leuke, ontspannen manier jezelf als ouder gaat bekijken. Want wanneer jij je eigen proces begrijpt, creëer je ruimte voor groei. Voor jezelf, voor je kind en voor je hele gezin. Jij bent de basis en wij helpen je graag om deze basis vol vertrouwen en plezier verder te ontwikkelen.