Wat is coping?
Coping is een Engels woord, maar we gebruiken het in het Nederlands om de manier te omschrijven waarop iemand omgaat met stress, problemen of heftige emoties. Letterlijk vertaald betekent het ‘omgaan met’ of ‘het hoofd bieden aan’. Wat betekent dit nu concreet voor jou en je kind, en waarom is het zo waardevol om dit te begrijpen?
Simpel gezegd is coping de strategie die jouw zenuwstelsel automatisch kiest wanneer je binnenwereld uit balans raakt. Het is de manier waarop we proberen overeind te blijven als de spanning oploopt. Ieder mens ontwikkelt al van jongs af aan zijn eigen unieke ‘coping-gereedschapskist’.
Coping is niet goed of fout; het is een biologische reactie om de rust in het lijf te herstellen. We kunnen coping grofweg verdelen in twee vormen: helpende (actieve) coping en beschermende coping.
Een voorbeeld van coping
Je kind heeft een intensieve ochtend gehad op de opvang. Eenmaal thuis zie je dat je kind direct naar zijn eigen speelhoekje loopt en rustig met zijn Duplo gaat bouwen. Aan de buitenkant zie je een kind dat speelt. In de binnenwereld is je kind heel bewust bezig met coping: hij reguleert zijn intensieve ochtend op de opvang door zich even terug te trekken in een voorspelbare, rustige activiteit. Dit is een prachtige, gezonde manier van coping om het volle emmertje te legen.
Soms schiet het zenuwstelsel van je kind automatisch in een beschermingsmodus omdat de spanning te hoog is. Dit zien we vaak als de bekende vecht-, vlucht- of bevriezingsreactie. Die reacties kunnen voor ons als ouders heel vervelend zijn. Stel: je kind moet stoppen met spelen omdat jullie de deur uit moeten. De spanning stijgt en je kind schiet in de weerstand.
- Vechten: je kind begint te gillen, met spullen te gooien of te slaan.
- Vluchten: je kind rent hard weg naar boven, kruipt onder de tafel of negeert je volkomen door heel hard te gaan zingen.
- Bevriezen: je kind reageert nergens meer op en lijkt ‘onbereikbaar’.
Dit gedrag is geen onwil of brutaliteit. Het is de automatische coping van een zenuwstelsel dat op dat moment geen andere uitweg ziet om met stress om te gaan.
Jouw eigen coping
Jij hebt als ouder daarnaast ook je eigen copingmechanismen ontwikkeld. Hoe reageer jij als de sfeer thuis omslaat en je kind weigert mee te werken? Schiet jij in de actie en ga je strenger corrigeren (vechten)? Trek je jezelf gefrustreerd terug op je telefoon (vluchten)? Of voel je je machteloos en blokkeer je helemaal (bevriezen)? Als jouw overbelaste zenuwstelsel reageert op de stress van je kind, vergroot op zo’n moment de algehele stress in het gezin. Als je je bewust bent van jouw copingmechanismen, kun je die kettingreactie makkelijker doorbreken en de rust in het moment sneller terugbrengen.
Studio Nesting
Het herkennen van deze patronen en het helpen van je kind om gezonde, helpende copingvaardigheden te ontwikkelen is een proces van vallen en opstaan. Wil je meer te weten komen over coping en hoe je jouw kind (en jezelf!) kunt ondersteunen op de spannende momenten? Maak kennis met Studio Nesting!