Matrescene en patrescene zijn relatief nieuwe begrippen voor iets dat oeroud is: de transformatie naar het ouderschap. Hoe kan een proces dat zo oud is als de mensheid zelf, nu pas een duidelijke naam krijgen? We leven in een tijd waarin er eindelijke ruimte ontstaat om stil te staan bij wat zich innerlijk bij je afspeelt wanneer je een kind krijgt. Het is een verschuiving die veel dieper gaat dan alleen het verzorgen en het opvoeden van je kindje. Je brein wordt biologisch gezien letterlijk geherprogrammeerd om alert te zijn en psychologisch gezien komt je identiteit op losse schroeven te staan. Je bent een compleet nieuwe versie van jezelf als ouder aan het bouwen.
Wanneer je ouder wordt, weet je dat je leven gaat veranderen. Je houdt rekening met een huis vol speelgoed, gebroken nachten en een kindje dat veel van je aandacht opeist. Maar waar veel minder aandacht voor is, al komt daar gelukkig verandering in, is dat jij als persoon ook een gedaanteverwisseling ondergaat. Niet alleen je rol van ‘partner van’, ‘de vriend(in) van’ of ‘de collega van’, maar je hele gevoel van wie je bent. Dat proces heeft een naam: matrescence of patrescene. Of simpel gezegd: de moeder-puberteit en de vader-puberteit. De vergelijking met de puberteit wordt gemaakt omdat het de enige andere fase in een mensenleven is waarin je hormonen, je identiteit én de fysieke structuur van je brein compleet op de schop gaan om je klaar te maken voor een nieuwe levensfase. Het verklaart de heftige emotionele achtbaan en de onzekerheid die je voelt, met als enige verschil dat een puber de ruimte krijgt om te wankelen. Een kersverse ouder vaak niet.
De term matrescence werd in de jaren ‘70 bedacht door de Amerikaanse medisch antropoloog Dana Raphael. Zij merkte op dat er in de medische wereld ontzettend veel biologische aandacht was voor de baby en de bevalling zelf, maar dat er volledig voorbij werd gegaan aan wat er met de vrouw gebeurt. Raphael definieerde matrescence specifiek als ‘De overgangsperiode waarin ingrijpende veranderingen optreden in de fysieke gesteldheid van een vrouw, haar sociale status, haar emotionele leven, de focus van haar dagelijkse activiteiten, haar eigen identiteit én haar relaties met de mensen om haar heen’.
Raphael vatte dit destijds heel nuchter samen: ‘Giving birth does not automatically make a mother out of a woman.’ Het baren van een kind is een gebeurtenis van een paar uur, maar het ‘moeder worden’ is een diepgaand, psychologisch transformatieproces dat maanden tot jaren duurt. Het is de geboorte van een compleet nieuwe identiteit.
Het bestaan van een specifiek woord voor deze belangrijke levensfase is veel meer dan alleen een taalkundig weetje. Het is een essentieel instrument voor de mentale gezondheid en het zelfbeeld van elke nieuwe ouder.
Aandacht voor matrescence en patrescence is niet alleen een lief gebaar naar jezelf; het is ook de allerbelangrijkste basis voor de ontwikkeling van je kindje. In de wereld van Infant Mental Health weten we dat de relatie tussen ouder en kind dé bouwsteen is voor de rest van een mensenleven.
Als jij als ouder begrijpt wat er bij jezelf gebeurt, ontstaat er meer mildheid en ruimte in je hoofd. Als jij de woorden hebt voor je eigen innerlijke verschuivingen, ben je beter in staat om er echt ‘te zijn’ voor je baby. Een ouder die zichzelf begrijpt en de ruimte voelt om te groeien in deze nieuwe rol, straalt die veiligheid uit naar de baby. Het praten over matresence is dus een prachtige, indirecte investering in een veilige hechting. Want als het met jou goed gaat en jij je begrepen voelt, kan de verbinding met je kindje pas écht voluit bloeien.
Weten wat matrescence en patrescence inhoudt is niet alleen theorie. Het is een praktisch hulpmiddel tijdens je eerste maanden als ouder. Dit is wat deze kennis jou concreet oplevert:
Zodra de baby er is, krijgt elke ouder veel advies over slaapschema’s en voeding. Kennis over je eigen psychologische proces helpt je om die ruis te negeren. Je begrijpt dat de belangrijkste ‘taak’ naast de zorg voor je kindje, de zorg voor je eigen mentale transformatie is.
Studio Nesting wil je graag deze kennis meegeven. Niet als een leraar die het beter weet, maar als een betrokken sparringpartner. Wij geven op een fijne en ontspannen manier taal aan jouw proces, zodat jij met meer rust en vertrouwen door deze transitie gaat. Dat is een cadeau voor jezelf, maar uiteindelijk ook het mooiste cadeau voor je kind.
Ik nodig je uit om de Studio Nesting cursus te volgen of een Studio Nesting sessie te boeken.
