Wat doe je als je hoort dat je kindje jouw nabijheid nodig heeft om te kalmeren, maar jij vanbinnen zó boos bent dat je hem of haar even niet kunt luchten of zien? Hoe rijm je die allesomvattende liefde voor je kindje met dat gevoel van frustratie, irritatie of machteloosheid wanneer het botst tussen jou en je kind?
Allereerst helpt de kennis dat twee tegenovergestelde gevoelens tegelijkertijd waar kunnen zijn.
Onvoorwaardelijke liefde betekent niet dat het altijd gezellig moet zijn. Het betekent dat de verbinding standhoudt, ook als de sfeer op een dieptepunt zit. Het betekent dat je kindje mag laten zien dat hij boos, gefrustreerd of dwars is, zonder dat hij daarmee jouw liefde verliest. Strijd is dan ook geen teken van falen; je kind is bezig zijn eigen ‘ik’ te ontdekken. De strijd is er niet tegen jou, maar juist met jou, omdat jij de veiligste plek op aarde bent om dit moeilijke gedrag te oefenen.
Als je meerdere kinderen hebt, herken je dit ongetwijfeld: bij het ene kind kun je de storm veel makkelijker uitzitten dan bij het andere. Dat is geen falen van jouw kant, maar pure psychologie en biologie. In de wetenschap noemen we dit de ‘Goodness of Fit’: hoe goed matcht het temperament van jou als ouder met dat van je specifieke kind? Als een kind een karakter heeft dat haaks staat op jouw zenuwstelsel, kost co-regulatie je gewoonweg meer energie.
Daarnaast spiegelen kinderen ons feilloos. Het ene kind triggert je gevoelige snaren en oude wonden nu eenmaal sneller dan het andere. Neem bijvoorbeeld een kind dat heel luidruchtig zijn grenzen aangeeft. Als jij vroeger als kind altijd braaf moest luisteren en je moest aanpassen aan de wensen van je ouders, brengt dit gedrag je sneller naar het kookpunt. Bij een kind dat die specifieke snaar niet raakt, kun je de rust veel makkelijker bewaren.
Het voelt soms onrechtvaardig. Als een collega of kennis een scène schopt, je negeert of jou onredelijk claimt, trek je een grens en neem je afstand. Waarom moet je bij je kindje dan wel de wijze volwassene blijven en de nabijheid opzoeken?
Het antwoord is even simpel als confronterend: de relatie met je kind is de enige relatie in je leven die volledig asymmetrisch is. Een collega geldt als een gelijke met een volgroeid brein, deze collega is zelf verantwoordelijk voor zijn of haar gedrag. Voor je kind geldt dat niet. De prefrontale cortex, het deel van het brein dat emoties remt, impulsen beheerst en jou logisch na laat denken, is pas rond het 25e levensjaar volledig volgroeid.
Het onmogelijke gedrag van je kind, dat jou triggert, is dus geen bewuste, volwassen manipulatie of kwaadaardigheid. Het is kortsluiting in een onvolgroeid systeem. Kinderen kunnen zichzelf op zo’n moment niet kalmeren. Ze hebben jouw volgroeide brein en jouw zenuwstelsel nodig om te leren hoe ze moeten bedaren. Als jij afstand houdt zoals je bij je collega zou doen, laat je je kindje emotioneel gezien alleen in een brandend huis. Dat is waarom onvoorwaardelijke liefde zoveel vraagt van jou als volwassene.
Maar wat doe je als de theorie heel mooi zegt dat je kind jouw nabijheid nodig heeft om te kalmeren, maar jij vanbinnen zó boos of overprikkeld bent dat je hem even niet kunt luchten of zien? Je weet wat je kind nodig heeft, maar voor je gevoel moet je ver over je eigen grens heen om dat te bieden.
Belangrijk in zo’n situatie: een overprikkeld zenuwstelsel kan een ander niet reguleren. Als jij trilt van de woede of de frustratie, voelt je kind die enorme innerlijke spanning haarscherp aan via je ademhaling en spierspanning. Geforceerde nabijheid (zoals een verplichte knuffel terwijl je kookt van woede) werkt dan averechts. Het voelt voor een kind onveilig, omdat je buitenkant wel ‘lief’ doet, maar je binnenkant ‘gevaar’ uitstraalt.
Onvoorwaardelijke liefde betekent op zo’n moment niet dat je moet incasseren of over je grenzen heen moet lopen. Het betekent dat je kiest voor nabijheid op afstand. Je mag letterlijk een stap terug doen om op adem te komen, zolang je het maar ondertitelt voor je kind: ‘Ik merk dat ik nu zó boos ben, dat mijn lijf even rust nodig heeft. Ik ga heel even twee stappen achteruit staan om diep adem te halen. Ik ben in de buurt en ik ga niet weg, maar papa/mama moet eerst even rustig worden.’ Hiermee verlaat je je kind niet en is er dus geen afwijzing.
Tegelijkertijd neem je wel de verantwoordelijkheid voor je eigen emoties én laat je zien hoe je op een gezonde manier grenzen bewaakt.
Onvoorwaardelijke liefde zit hem niet in het zijn van een perfecte robot die nooit boos wordt of altijd perfect co-reguleert. De wetenschap achter hechting laat juist zien dat relaties floreren bij de dynamiek van mismatch en repair.
Iedere ouder verliest wel eens zijn geduld, reageert vanuit de eigen stress of moet even fysiek afstand nemen. Dat is de mismatch. Maar juist in die momenten van herstel, waarin je de verbinding weer actief opzoekt, bestaat onvoorwaardelijke liefde. Zodra de storm in jouw lijf is gaan liggen, herstel je de relatie. Door naderhand naar je kind toe te gaan en te zeggen: ‘Het spijt me dat ik net zo boos was en even afstand moest nemen. Het werd me even te veel. Ik was boos op de situatie, maar ik hou nog steeds evenveel van jou. Wil je een knuffel?’
Op dat moment leert een kind de allerbelangrijkste les voor de rest van zijn leven: onze relatie kan tegen een stootje. Wij kunnen botsen, maar de basis verandert nooit. Jij bent veilig bij mij, ook als het stormt.
Bij Studio Nesting weten we dat de perfecte ouder niet bestaat. Wij weten dat je met vallen en opstaan leert navigeren door het gezinsleven. We willen je helpen om met meer mildheid te kijken naar de momenten waarop het schuurt tussen jou en je kinderen. Want juist in de strijd, wanneer je leert om je eigen grenzen te herkennen en naderhand kiest voor herstel, geef je je kind de stevigste, meest veilige basis mee die er bestaat.
Ik nodig je uit om de Studio Nesting cursus te volgen of een Studio Nesting sessie te boeken.Â
